Economy Education Environment Health India Medical News Politics

നേതൃത്വവും ജനപങ്കാളിത്തവും കൈകോർത്തു; ഭൂകമ്പത്തിൽ തകർന്ന കച്ചിനെ പുനർനിർമിച്ച് ഗുജറാത്ത്

അഹമ്മദാബാദ്: പ്രകൃതിദുരന്തത്തെ നേരിടുന്നതിൽ ശക്തമായ നേതൃത്വവും സമയബന്ധിതമായ തീരുമാനങ്ങളും ജനപങ്കാളിത്തവും എങ്ങനെ നിർണായകമാകുമെന്നതിന് മാതൃകയായി ഗുജറാത്തിലെ കച്ച് ഭൂകമ്പ പുനരധിവാസം. 2001 ജനുവരി 26-ന് ഉണ്ടായ ശക്തമായ ഭൂകമ്പത്തിൽ തകർന്ന പ്രദേശത്തെ പുനർനിർമിക്കാൻ സർക്കാർ നടത്തിയ ഏകോപിത ഇടപെടലുകളും ജനങ്ങളുടെ പങ്കാളിത്തവും വലിയ മാറ്റത്തിന് വഴിയൊരുക്കി.

2001 ജനുവരി 26-ന് രാവിലെ 8.46-നാണ് റിക്ടർ സ്കെയിലിൽ 6.9 തീവ്രത രേഖപ്പെടുത്തിയ ഭൂകമ്പം കച്ചിന്റെ പ്രഭവകേന്ദ്രമായി ഗുജറാത്തിനെ പിടിച്ചുകുലുക്കിയത്. 181 താലൂക്കുകളിലെ 7,633 ഗ്രാമങ്ങളിലായി ഒരു കോടിയോളം ആളുകളെ ദുരന്തം ബാധിച്ചു. 13,805 പേർക്ക് ജീവൻ നഷ്ടമായി. ഇതിൽ 12,221 മരണങ്ങളും കച്ചിലായിരുന്നു. 1.67 ലക്ഷത്തോളം പേർക്ക് പരിക്കേറ്റു.

രണ്ടുലക്ഷത്തിലധികം വീടുകൾ പൂർണമായും തകരുകയും ഒമ്പത് ലക്ഷത്തോളം വീടുകൾക്ക് കേടുപാടുകൾ സംഭവിക്കുകയും ചെയ്തു. പതിനായിരത്തിലധികം ചെറുകിട-ഇടത്തരം വ്യവസായ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനം നിലച്ചു. അമ്പതിനായിരത്തോളം പരമ്പരാഗത കരകൗശല തൊഴിലാളികൾക്കും ഉപജീവനമാർഗം നഷ്ടമായി.

ആദ്യ മണിക്കൂറുകളിൽ അതിവേഗ ഇടപെടൽ

ദുരന്തമുണ്ടായ ദിവസം തന്നെ സംസ്ഥാന ദുരിതാശ്വാസ ഡയറക്ടർ ഗാന്ധിനഗറിലെ കൺട്രോൾ റൂമിലെത്തി രക്ഷാപ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഏകോപനം ഏറ്റെടുത്തു. ഒരു മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ ലാൻഡ്‌ലൈൻ, മൊബൈൽ ശൃംഖലകൾ തകരാറിലായതോടെ സാറ്റലൈറ്റ് ഫോണുകളും പോലീസ് വയർലെസ് സംവിധാനവും ആശയവിനിമയത്തിന് ആശ്രയമായി.

ഭുജിൽ പോലീസ് സൂപ്രണ്ട് തിരച്ചിൽ-രക്ഷാപ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകി. ജില്ലാ കളക്ടർ ദുരിതാശ്വാസ വിതരണത്തിന്റെ ചുമതല ഏറ്റെടുത്തു. പരിക്കേറ്റവർക്ക് ചികിത്സ നൽകാൻ രണ്ടുമണിക്കൂറിനുള്ളിൽ തുറസ്സായ സ്ഥലത്ത് മെഡിക്കൽ ക്യാമ്പ് ആരംഭിച്ചു. സൈന്യത്തിന്റെ സഹായവും ലഭ്യമാക്കി. പോലീസ് കുടുംബങ്ങളുടെ നേതൃത്വത്തിൽ സമൂഹ അടുക്കളയും പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചു.

കേന്ദ്ര സർക്കാർ അന്നുതന്നെ 500 കോടി രൂപ അടിയന്തര സഹായമായി അനുവദിച്ചു. സൈന്യവും അർധസൈനിക വിഭാഗങ്ങളും രക്ഷാപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പങ്കാളികളായി. ദുരിതാശ്വാസ സാമഗ്രികൾ വിമാനമാർഗം എത്തിക്കുകയും ചെയ്തു.

ദുരന്തനിവാരണ അതോറിറ്റിക്ക് രൂപം നൽകി

പുനരധിവാസവും പുനർനിർമാണവും ഏകോപിപ്പിക്കുന്നതിനായി 2001 ഫെബ്രുവരി എട്ടിന് ഗുജറാത്ത് സ്റ്റേറ്റ് ഡിസാസ്റ്റർ മാനേജ്മെന്റ് അതോറിറ്റി (GSDMA) രൂപീകരിച്ചു. ഫെബ്രുവരി 10-ന് മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ അധ്യക്ഷതയിൽ ചേർന്ന ഭരണസമിതി പുനർനിർമാണത്തിനുള്ള പ്രാഥമിക ചട്ടക്കൂടിന് അംഗീകാരം നൽകി.

നാശനഷ്ടം രൂക്ഷമായ ഗ്രാമങ്ങളുടെ പുനരധിവാസവും പുനഃസ്ഥാപനവും സംബന്ധിച്ച തീരുമാനങ്ങളിൽ ഗ്രാമസഭകളെയും ഗ്രാമസമിതികളെയും പങ്കാളികളാക്കി. 2003-ലെ ഗുജറാത്ത് സ്റ്റേറ്റ് ഡിസാസ്റ്റർ മാനേജ്മെന്റ് നിയമത്തിലൂടെ അതോറിറ്റിക്ക് നിയമപരമായ അധികാരവും ലഭിച്ചു.

പുനർനിർമാണത്തിന് വൻ സാമ്പത്തിക സഹായം

ലോകബാങ്കും ഏഷ്യൻ വികസന ബാങ്കും സംയുക്തമായി നടത്തിയ വിലയിരുത്തലിൽ ഭൂകമ്പത്തിലെ നാശനഷ്ടം 9,909 കോടി രൂപയായി കണക്കാക്കി. പുനർനിർമാണത്തിന് ഏകദേശം 10,575 കോടി രൂപ ചെലവ് വരുമെന്നായിരുന്നു വിലയിരുത്തൽ. സംസ്ഥാന സർക്കാർ സ്വന്തം നിലയിൽ 8,496 കോടി രൂപയുടെ ചെലവാണ് കണക്കാക്കിയത്.

പുനർനിർമാണ ചെലവിന്റെ ഏകദേശം 30 ശതമാനമായ 2,603 കോടി രൂപ സംസ്ഥാന സർക്കാർ സ്വന്തം വിഭവങ്ങളിൽ നിന്നാണ് കണ്ടെത്തിയത്. ശേഷിക്കുന്ന തുകയ്ക്കായി അന്താരാഷ്ട്ര ധനകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ സഹായവും തേടി.

2001 ഒക്ടോബറിൽ പുനർനിർമാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ വേഗം നൽകുന്നതിനായി മുഖ്യമന്ത്രി പ്രത്യേക ഇടപെടൽ നടത്തി. 11 മുതിർന്ന സെക്രട്ടറിമാർ ഏറ്റവും കൂടുതൽ നാശനഷ്ടമുണ്ടായ താലൂക്കുകളിൽ വാരാന്ത്യങ്ങളിൽ സന്ദർശനം നടത്തി. എല്ലാ തിങ്കളാഴ്ചയും മുഖ്യമന്ത്രിക്ക് പുരോഗതി റിപ്പോർട്ട് സമർപ്പിക്കണമെന്നായിരുന്നു നിർദേശം.

ഭൂകമ്പത്തിന്റെ ഒന്നാം വാർഷികത്തിന് മുമ്പ് ദൃശ്യമായ പുരോഗതി കൈവരിക്കുകയായിരുന്നു ലക്ഷ്യം.

ഗ്രാമീണരുടെ പങ്കാളിത്തത്തോടെ കുടുംബങ്ങൾ സ്വന്തം വീടുകളുടെ പുനർനിർമാണത്തിനും നേതൃത്വം നൽകി. പരാതികൾ പരിഗണിക്കാൻ ജില്ലാ ജഡ്ജിമാരെ ഓംബുഡ്സ്മാൻമാരായി നിയോഗിച്ചതും നടപടികൾക്ക് സുതാര്യത ഉറപ്പാക്കി. 2004 ആയപ്പോഴേക്കും ഏകദേശം 1.87 ലക്ഷം വീടുകളുടെ പുനർനിർമാണം പൂർത്തിയായി.

ദുരന്തനിവാരണത്തിൽ അടിയന്തര രക്ഷാപ്രവർത്തനങ്ങൾക്കൊപ്പം ജനപങ്കാളിത്തം, ഭരണപരമായ ഏകോപനം, സുതാര്യത, ദീർഘകാല പുനർനിർമാണ കാഴ്ചപ്പാട് എന്നിവയ്ക്കും തുല്യപ്രാധാന്യമുണ്ടെന്ന് കച്ചിന്റെ പുനർനിർമാണ അനുഭവം തെളിയിച്ചു.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *