ക്രോസ് വിസ്താരത്തിനിടെ (Cross-examination) സാക്ഷിയിൽ നിന്ന് ലഭിക്കുന്ന മറുപടികൾക്കും പൂർണ തെളിവുമൂല്യമുണ്ടെന്നും, അവയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ഒരു വസ്തുത തെളിയിക്കാനാകുമെന്നും സുപ്രീംകോടതി വ്യക്തമാക്കി. കെ. എസ്. ദിനചന്ദ്രൻ വി. ശൈല ജോസഫ് (2025) കേസിലാണ് സുപ്രധാന നിരീക്ഷണം.
ഇന്ത്യൻ പിൻഗാമി നിയമം (Indian Succession Act) സെക്ഷൻ 63(സി)യും ഇന്ത്യൻ തെളിവ് നിയമം (Indian Evidence Act) സെക്ഷൻ 68ഉം പ്രകാരം, ഒരു വിൽപത്രം സാധുവാകാൻ രണ്ട് സാക്ഷികൾ അതിൽ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തണം. ഇവരിൽ ഒരാളെയെങ്കിലും കോടതിയിൽ വിസ്തരിച്ച് വിൽപത്രത്തിന്റെ നിർവഹണം തെളിയിക്കണമെന്നും നിയമം വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നു.
ഈ കേസിൽ ഒരു സാക്ഷി മരണപ്പെട്ടതിനാൽ ജീവിച്ചിരുന്ന മറ്റേ സാക്ഷിയെയാണ് വിസ്തരിച്ചത്. മുഖ്യ വിസ്താരത്തിൽ താൻ വിൽപത്രത്തിൽ ഒപ്പുവെച്ചതായി അദ്ദേഹം മൊഴി നൽകി. തുടർന്ന് ക്രോസ് വിസ്താരത്തിൽ, വിൽപത്രത്തിൽ ടെസ്റ്റേറ്ററും തന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ഒപ്പുവെച്ചിരുന്നുവെന്ന് അദ്ദേഹം സ്ഥിരീകരിച്ചു. പിന്നീട് മറ്റൊരു സാക്ഷിയും രേഖയിൽ ഒപ്പുവെച്ചിരുന്നുവെന്ന ചോദ്യത്തിനും അദ്ദേഹം അനുകൂലമായ മറുപടി നൽകി.
മുഖ്യ വിസ്താരവും ക്രോസ് വിസ്താരവും ഒരുമിച്ച് വായിക്കുമ്പോൾ വിൽപത്രത്തിന്റെ നിർവഹണം നിയമപ്രകാരം തെളിയിക്കപ്പെട്ടതായി കണക്കാക്കാമെന്ന് സുപ്രീംകോടതി വ്യക്തമാക്കി.
ക്രോസ് വിസ്താരത്തിൽ അനുവദനീയമായ ലീഡിംഗ് ചോദ്യങ്ങൾക്ക് ലഭിക്കുന്ന മറുപടികൾക്ക് മുഖ്യ വിസ്താരത്തിൽ ലഭിക്കുന്ന മൊഴികളേക്കാൾ കുറഞ്ഞ തെളിവുമൂല്യമാണെന്ന് പറയാനാവില്ലെന്നും കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു.
വിചാരണകളിൽ ക്രോസ് വിസ്താരത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം വ്യക്തമാക്കുന്ന സുപ്രധാന വിധിയായാണ് നിയമവിദഗ്ധർ ഇതിനെ വിലയിരുത്തുന്നത്. ക്രോസ് വിസ്താരത്തിൽ ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ എതിർകക്ഷിയുടെ കേസ് ദുർബലപ്പെടുത്തുന്നതിനുപകരം ചിലപ്പോൾ അത് ശക്തിപ്പെടുത്താനും ഇടയാക്കാമെന്ന സന്ദേശവും ഈ വിധി നൽകുന്നു.
