ന്യൂഡൽഹി: പാർലമെൻ്ററി ഭരണസംവിധാനത്തിൽ മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള മന്ത്രിസഭയാണ് സംസ്ഥാനത്തിൻ്റെ പ്രധാന നിർവഹണ അധികാരം. കേന്ദ്രസർക്കാരിൻ്റെ മാതൃകയിലാണ് ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെയും ഭരണസംവിധാനം ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്.
രൂപീകരണം, പ്രവർത്തനം, ഭരണപരമായ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ എന്നിവയിൽ സംസ്ഥാന മന്ത്രിസഭയ്ക്ക് കേന്ദ്ര മന്ത്രിസഭയുമായി സാമ്യമുണ്ട്. ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയിലെ 163, 164 അനുച്ഛേദങ്ങളാണ് സംസ്ഥാന മന്ത്രിസഭയുടെ ഘടനയും പ്രവർത്തനവും സംബന്ധിച്ച അടിസ്ഥാന വ്യവസ്ഥകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നത്.
മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള മന്ത്രിസഭ ഗവർണറെ ഭരണകാര്യങ്ങളിൽ സഹായിക്കുകയും ഉപദേശിക്കുകയും ചെയ്യണമെന്ന് അനുച്ഛേദം 163 വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നു. ഗവർണർക്ക് സ്വന്തം വിവേചനാധികാരം ഉപയോഗിച്ച് തീരുമാനമെടുക്കേണ്ട സാഹചര്യങ്ങൾ ഇതിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
മുഖ്യമന്ത്രിയുടെയും മറ്റ് മന്ത്രിമാരുടെയും നിയമനം, ഔദ്യോഗിക കാലാവധി, നിയമസഭയോടുള്ള കൂട്ടുത്തരവാദിത്തം തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങളാണ് അനുച്ഛേദം 164 പ്രതിപാദിക്കുന്നത്.
നയരൂപീകരണം, ഭരണപരമായ തീരുമാനങ്ങൾ, സർക്കാർ പദ്ധതികളുടെ നടത്തിപ്പ് എന്നിവയിൽ മന്ത്രിസഭ നിർണായക പങ്കുവഹിക്കുന്നു. ഭരണഘടനാപരമായ വ്യവസ്ഥകൾക്കനുസൃതമായി സംസ്ഥാന ഭരണം മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകുന്നതിലും മന്ത്രിസഭയ്ക്ക് പ്രധാന ഉത്തരവാദിത്തമുണ്ട്.
