ഭാരതീയൻ്റെ ശുചിത്വ സ്വപ്നങ്ങൾക്ക് ചിറകുനൽകിയ, ഓരോ പൗരനിലും ശുചിത്വബോധത്തിൻ്റെ പുതിയൊരു സംസ്കാരം വളർത്തിയെടുക്കാൻ ലക്ഷ്യമിട്ട് ആഘോഷപൂർവ്വം തുടക്കമിട്ട പ്രസ്ഥാനമായിരുന്നു ‘സ്വച്ച് ഭാരത് അഭിയാൻ’. എന്നാൽ, കോടികൾ ഒഴുക്കി നടത്തിയ പരസ്യ പ്രചാരണങ്ങളുടെയും പത്രവാർത്തകളുടെയും തിളക്കമത്രയും ഇന്നെവിടെയോ പൊലിഞ്ഞുപോയിരിക്കുന്നു. ആ പ്രസ്ഥാനത്തിന് ഇപ്പോൾ ചരമഗീതം പാടേണ്ടി വന്നിരിക്കുന്നു. അതിന് ആക്കം കൂട്ടിയതാകട്ടെ, രാജ്യത്തിൻ്റെ ജീവനാഡിയെന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്ന ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേയും.
റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനുകളിലും ട്രെയിനുകളിലും ഇന്ന് കാണുന്ന കാഴ്ചകൾ ഏതൊരു യാത്രികനിലും അറപ്പും വെറുപ്പും ഉളവാക്കുന്നതാണ്. എക്സ്പ്രസ് ട്രെയിനുകളിലെയും പാസഞ്ചർ ട്രെയിനുകളിലെയും ടോയ്ലറ്റുകളിൽ കയറണമെങ്കിൽ മൂക്ക് പൊത്തണം. വെള്ളമില്ലാത്ത ടോയ്ലറ്റുകൾ, അടഞ്ഞുപോയ ഡ്രെയിനേജ് പൈപ്പുകൾ, നാറ്റം വമിക്കുന്ന കമ്പാർട്ടുമെൻ്റുകൾ എന്നിവയാണ് യാഥാർത്ഥ്യം. ശുചിത്വം ഉറപ്പാക്കാൻ നിയോഗിക്കപ്പെട്ട കരാർ ജീവനക്കാരുടെ സാന്നിധ്യം വെറും കടലാസിലൊതുങ്ങുന്നു.
തീവണ്ടിപ്പാളങ്ങളിൽ കുന്നുകൂടുന്ന പ്ലാസ്റ്റിക് മാലിന്യങ്ങളും ഭക്ഷണ അവശിഷ്ടങ്ങളും റെയിൽവേയുടെ ശുചിത്വ പരിപാലനത്തിലെ വീഴ്ചയ്ക്ക് തെളിവാണ്. വന്ദേ ഭാരത് പോലുള്ള ആഡംബര ട്രെയിനുകൾ അവതരിപ്പിച്ച് പുരോഗതിയുടെ അവകാശവാദങ്ങൾ ഉന്നയിക്കുമ്പോഴും, സാധാരണക്കാരൻ യാത്ര ചെയ്യുന്ന സ്ലീപ്പർ, ജനറൽ കോച്ചുകളിലെ അവസ്ഥ ദയനീയമായി തുടരുന്നു.
പൊതുജനങ്ങളുടെ നികുതിപ്പണം ഉപയോഗിച്ച് നടപ്പാക്കിയ ഒരു വലിയ ദേശീയ ദൗത്യമാണ് റെയിൽവേയുടെ അനാസ്ഥയും കൃത്യവിലോപവും കാരണം ഇന്ന് നിർവീര്യമായിരിക്കുന്നത്. സ്വച്ച് ഭാരത് എന്ന ആശയം കേവലം ഒരു മുദ്രാവാക്യമോ ബോർഡുകളിലെ ചിത്രമോ മാത്രമായി മാറിയപ്പോൾ, അതിനെ പ്രവൃത്തിയിൽ കൊണ്ടുവരുന്നതിൽ റെയിൽവേ പൂർണ്ണമായും പരാജയപ്പെട്ടു.
ഭരണാധികാരികളും റെയിൽവേ അധികൃതരും കണ്ണ് തുറക്കേണ്ട സമയം അതിക്രമിച്ചിരിക്കുന്നു. പ്രഖ്യാപനങ്ങളിലും സോഷ്യൽ മീഡിയ പ്രചാരണങ്ങളിലും മാത്രം ഒതുങ്ങേണ്ട ഒന്നല്ല ശുചിത്വം. റെയിൽവേയിൽ അടിസ്ഥാനപരമായ ശുചിത്വ സൗകര്യങ്ങൾ പുനഃസ്ഥാപിച്ചില്ലെങ്കിൽ, സ്വച്ച് ഭാരത് എന്നത് ചരിത്രത്തിലെ മറ്റൊരു പരാജയപ്പെട്ട അധ്യായമായി മാത്രം ശേഷിക്കും.
